Có phải từ cảm xúc thường được gắn với những người có tính cách nhạy cảm để phân biệt họ với những người lý trí và thực tế hơn? Trường hợp này được hiểu là tính cách dễ nóng tính, khó ưa bốc đồng, nắng mưa thất thường, trước sau bất đồng. Những ai mộng mơ thì được gọi giàu cảm xúc; hoặc ngược lại người đầy nội tâm thì bị gọi ít cảm xúc. Định nghĩa về cảm xúc như trên có hoàn toàn đúng không mọi người?

Bản chất cảm xúc.

Thực tế là tất cả chúng ta đều sở hữu cảm xúc. Và chúng ta đều có thể bị thúc giục, quấy rối, hoặc kích động về mặt cảm xúc bất kể tính cách chúng ta như thế nào. Cảm xúc thường đan xen với tâm trạng, khí chất, tính cách, khuynh hướng và động lực. Chúng có cả tích cực và tiêu cực. Cảm xúc chi phối mọi mặt của cuộc sống từ tiền bạc, công việc, thời gian, thân thể.

Câu chuyện bạn bè.

Tôi có một nhóm bạn học chung thời đại học, hiện nay vẫn liên lạc với nhau qua nhóm kín trên mạng xã hội. Chẳng có điều gì đặc biệt để nói ngoài việc chúng tôi thường xuyên trêu nhau. Các bạn biết phản ứng của từng người chúng tôi như thế nào không? Nhiều cung bậc cảm xúc đã diễn ra. Có người bị trêu thì nổi máu lên chiến qua chiến lại bằng ngôn từ mà anh em trẻ gọi là troll nhau. Bạn khác thì không nói gì cả và âm thầm thoát khỏi group (có thể thấy vô vị, có thể không chấp nhận trêu đùa, có thể giận dỗi, …). Số bạn còn lại vẫn vui vẻ và khéo léo đáp trả, vân vân … đủ thứ cảm xúc đã diễn ra cả tiêu cực và tích cực.

Quản trị cảm xúc

Trên mạng xã hội có hàng triệu nhóm tán ngẫu kiểu vầy. Đây là ví dụ điển hình về cảm xúc diễn ra hàng ngày trong cuộc sống của chúng ta.

Câu chuyện công việc.

Công việc chính của tôi làm trong ngành quản lý xây dựng công trình. Từ việc quản lý phạm vi công việc, chi phí, thời gian, chất lượng, đội nhóm, đối tác, an toàn, mua hàng, rủi ro, … Mặc dù mọi thứ đều có kế hoạch và phương án thực hiện. Tuy nhiên yếu tố con người, trang thiết bị, thời tiết, … ảnh hưởng đến tiến độ, chất lượng, chi phí. Và tất nhiên ảnh hưởng cả uy tín của công ty lẫn cá nhân. Nói chung từ người quản lý đến nhân viên đều có áp lực công việc. Áp lực để tiến lên là áp lực tích cực. Tôi đang đề cập đến khía cạnh tiêu cực để làm rõ vai trò của việc quản trị cảm xúc.

Kẻ thất bại.

Tôi đã chứng kiến một số anh quản lý dự án rơi vào tình huống không thuận lợi và bị áp lực. Họ thường mất bình tĩnh và bắt đầu mất dần sự kiểm soát. Bắt đầu từ việc đội nhóm của anh ta trở nên nặng nề vì áp lực trực tiếp từ anh ta truyền xuống. Sau đó anh ta mất dần sự ủng hộ và sự hợp tác từ các đối tác. Các hệ luỵ sau đó xuất hiện như trễ tiến độ, chất lượng giảm sút … Và cứ thế áp lực tăng dần đến thời điểm đối tác không thể chấp nhận quyết định thay thế anh ta. Rõ ràng anh ta đang bị cảm xúc quản lý.

Người thành công.

Ở chiều ngược lại, cũng có nhiều anh quản lý rất khéo léo trong việc quản trị cảm xúc. Người khác luôn lắng nghe họ. Khi thì họ mềm dẻo, khi thì họ quyết liệt trong công tác điều hành. Kết quả đội nhóm phát triển và vượt mục tiêu so với kế hoạch. Đối tác khách hàng luôn dành cho anh ta và đội nhóm lời khen tốt đẹp. Điều đặc biệt là anh ta cũng nóng giận. Nhưng cách anh ta hoàn toàn khác. Anh ta nóng giận khi và chỉ khi có điều gì đó không đúng kỳ vọng; nhưng quên mất rằng anh đã làm tốt nhất trong khả năng và nguồn lực. Hoặc chỉ khi anh ta biết rằng điều đó do lỗi anh ta chưa hướng dẫn cho nhân viên.

Người thành công

Bạn biết rồi đấy, sau mỗi thành công họ tiếp tục thành công ở vị trí mới.

Câu chuyện gia đình.

Tôi cũng bị áp lực công việc. Trước đây tôi mang áp lực đó về nhà. Về đến nhà tôi không giúp gì cho vợ con, ngồi lướt web, tán ngẫu bạn bè trên mạng xã hội. Tôi đã từng lãng phí thời gian của mình cho thói quen không tốt. Một hình ảnh người chồng, người cha không tích cực trong mắt vợ và con. Tiếp theo đó là những phàn nàn từ vợ. Thời điểm đó tôi không giỏi về việc làm tốt mối quan hệ vợ chồng; tôi chọn cách im lặng nên mối quan hệ vợ chồng không căng thẳng. Nhưng thực sự lúc đó tôi muốn nó tốt hơn nữa. Tôi đã bắt đầu từ việc quản trị cảm xúc của mình.

Quản trị cảm xúc
Quản trị cảm xúc để cải thiện mối quan hệ vợ chồng.

Giờ đây tôi biết cách kiểm soát cảm xúc; tôi biết cách thay đổi trạng thái để hướng đến giá trị tích cực và né tránh giá trị tiêu cực. Mối quan hệ vợ chồng tôi đã thay đổi theo hướng tích cực. Chúng tôi cùng nhau chạy bộ mỗi ngày; biết yêu thương nhau hơn; và cùng nhau kinh doanh.

Vì sao quản trị cảm xúc?

Để hiểu được chính mình, bạn phải biết đâu là nguyên nhân khiến cho bạn phản ứng hoặc cư xử theo cách của bạn đang làm. Quản trị cảm xúc sẽ giúp bạn thấy được chính mình thông qua tấm gương cảm xúc thật trong con người bạn. Khi đó bạn sẽ xác định được tất cả điểm yếu của bạn; và trả lời được tất cả câu hỏi tại sao liên quan đến những hành vi hàng ngày. Bạn sẽ học được cách kiểm soát nỗi sợ hãi, lo lắng hay giận giữ. Thay vào đó bằng tính cách mới mẻ tích cực hơn và giúp bạn gây ấn tượng tốt với bạn bè, gia đình và đối tác.

Quản trị cảm xúc

Kỹ năng này làm cho người khác phải lắng nghe mình. Bạn không còn phải lo lắng về vấn đề tiền nong; được mọi người chú ý và công nhận. Có được công việc tốt và một tương lai tốt. Làm chủ cảm xúc tiêu cực, chiếm thế thượng phong trong tranh luận, đàm phán. Xây dựng một phong thái cá nhân, ứng xử hiệu quả với người khó tính. Xây dựng đội nhóm hiệu quả. Cải thiện mối quan hệ gia đình, hạnh phúc trong hôn nhân, viên mãn trong tình dục. Biết cách thư giản sao cho hiệu quả.

Bạn bắt đầu kỹ năng này từ đâu?

Để bắt đầu một kỹ năng thì phải học thôi. Học từng trường hợp cụ thể trong cuộc sống; học từ những người bạn bè, đồng nghiệp đến người thân trong gia đình; và học cả hàng xóm của mình. Chúng ta phân loại cảm xúc tích cực để hướng đến và cảm xúc tiêu cực để né tránh.

Quản trị cảm xúc

Ngoài những bài học thực tế trong cuộc sống, tôi nâng cao kỹ năng này bằng việc tham gia khóa học online “Quản trị cảm xúc” của Thầy Phạm Thành Long trên Unica. Việc học online sẽ không mất nhiều thời gian, tôi học ngay cả đang chạy bộ, đạp xe, … Các bạn tham khảo thông tin khóa học tại đây:

Click vào đây để xem khóa học “Quản trị cảm xúc”

Điều quan trọng: Để có một kỹ năng thì phải học, để kỹ năng thành thói quen thì phải thực hành. Chúc các bạn quản trị cảm xúc thành công.

Võ Trọng Quang